Liên danh trúng thầu không thể vận hành bằng một thành viên “gánh hết”

Liên danh trúng thầu không thể vận hành bằng một thành viên “gánh hết”

Liên danh giúp doanh nghiệp cộng gộp nguồn lực để đáp ứng một gói thầu lớn hoặc phức tạp. Nhưng sau khi trúng thầu, nhiều liên danh rơi vào thế khó: một thành viên thực tế làm gần như toàn bộ, còn thành viên khác chỉ xuất hiện trong hồ sơ. Đây là rủi ro quản trị, không chỉ là chuyện phân chia nội bộ.

Sự việc/tín hiệu đáng chú ý

Nghị định 214/2025/NĐ-CP về lựa chọn nhà thầu có hiệu lực từ ngày 04/8/2025. Mẫu thỏa thuận liên danh trong hồ sơ mời thầu điện tử yêu cầu các thành viên xác lập thỏa thuận liên danh; thực tiễn mẫu hồ sơ thể hiện rõ việc xác định thành viên, nội dung công việc và trách nhiệm theo thỏa thuận. Đối với hợp đồng ký kết với nhà thầu liên danh, Điều 113 Nghị định này quy định nguyên tắc tất cả thành viên tham gia liên danh trực tiếp ký, đóng dấu nếu có vào văn bản hợp đồng, trừ trường hợp thỏa thuận khung trong mua sắm tập trung theo quy định riêng.

Dữ kiện này nhắc doanh nghiệp một điểm quan trọng: liên danh không phải một nhãn hiệu chung để huy động năng lực khi dự thầu. Nó là một cấu trúc cam kết, có thành viên, phần việc, trách nhiệm và dấu vết thực hiện cần quản lý xuyên suốt từ hồ sơ dự thầu đến nghiệm thu.

Bản chất vấn đề: phần việc, năng lực kê khai và thực tế triển khai phải khớp nhau

Khi tham gia liên danh, từng thành viên thường được bố trí để đảm nhận phần việc tương ứng với năng lực, kinh nghiệm, nhân sự hoặc năng lực tài chính đã sử dụng trong hồ sơ. Nếu sau khi trúng thầu, toàn bộ phần việc chuyển sang một thành viên khác mà không có cơ chế xử lý phù hợp, dự án có thể phát sinh ba khoảng trống: năng lực đã kê khai không còn gắn với công việc thực tế; trách nhiệm chất lượng và tiến độ bị mờ; chứng từ thanh toán, bảo hành và hồ sơ hoàn thành không thống nhất với cách tổ chức thực hiện.

Đừng nhầm người đứng đầu liên danh với người duy nhất phải làm việc. Người đứng đầu là đầu mối điều phối theo thỏa thuận, nhưng không tự biến mọi nghĩa vụ riêng của các thành viên thành trách nhiệm một phía. Ngược lại, thành viên còn lại cũng không thể chỉ đứng tên rồi rút khỏi quá trình triển khai các công việc mình đã cam kết.

Góc nhìn VMC Works

Thỏa thuận liên danh cần được viết như một “sơ đồ điều hành” chứ không phải giấy tờ nộp thầu. Bên cạnh tỷ lệ giá trị, doanh nghiệp nên quản trị rõ từng thành viên chịu trách nhiệm về phạm vi kỹ thuật nào, nhân sự chủ chốt nào, hồ sơ nào, mốc nghiệm thu nào, bảo lãnh/bảo hành nào và người được quyền ký loại văn bản nào.

Sau khi trúng thầu, liên danh cần họp khởi động riêng trước khi ra công trường. Cuộc họp này không phải thủ tục hình thức. Nó phải chốt ngay bảng phân rã công việc, đầu mối giao diện, cơ chế duyệt hồ sơ, luồng thanh toán nội bộ, phương án thay nhân sự và cách xử lý khi một thành viên chậm huy động. Nếu không, Ban điều hành dự án sẽ mất nhiều thời gian xử lý tranh chấp nội bộ trong lúc tiến độ vẫn chạy.

Tác động thực tế với doanh nghiệp

Với nhà thầu, quản trị liên danh lỏng lẻo dễ dẫn đến chồng chéo phạm vi, chậm hồ sơ, khó đòi quyền lợi từ thành viên còn lại hoặc phát sinh tranh cãi về chi phí chung. Với Chủ đầu tư và Ban QLDA, cần nhìn đội ngũ thực hiện và hồ sơ triển khai theo đúng cấu trúc liên danh đã trúng thầu, đặc biệt tại các hạng mục then chốt. Với TVGS, việc xác định ai phụ trách phần việc nào giúp làm rõ đầu mối khi phát sinh yêu cầu kỹ thuật, khắc phục hay bảo hành.

Rủi ro thường lộ ra ở các thời điểm nhạy cảm: cần huy động kỹ sư chủ chốt, phải ký trình mẫu vật liệu, thanh toán theo phần việc, xử lý sự cố, chạy thử hoặc bàn giao. Khi ấy, tỷ lệ liên danh ghi chung chung không đủ để điều hành.

Điểm doanh nghiệp cần kiểm soát

• Trước khi dự thầu, lập ma trận phần việc–năng lực–nhân sự–kinh nghiệm của từng thành viên; chỉ cam kết những phần việc có khả năng triển khai thực tế.

• Thỏa thuận liên danh phải nêu rõ phạm vi, tỷ lệ, trách nhiệm chung và riêng, người đứng đầu, cơ chế huy động, thanh toán nội bộ, bảo hành và giải quyết bất đồng.

• Sau khi trúng thầu, chuyển thỏa thuận liên danh thành WBS điều hành: hạng mục, đầu mối, mốc tiến độ, hồ sơ phải nộp, tiêu chí nghiệm thu và bằng chứng hoàn thành.

• Rà tính nhất quán giữa hợp đồng với Chủ đầu tư, thỏa thuận liên danh, phân công hiện trường, hợp đồng thầu phụ và hồ sơ thanh toán.

• Không tự dịch chuyển phần việc quan trọng giữa các thành viên chỉ bằng trao đổi miệng; phải rà lại yêu cầu hợp đồng, hồ sơ mời thầu và cơ chế chấp thuận áp dụng.

• Lưu riêng hồ sơ thực hiện của từng thành viên đối với phần việc đảm nhận: nhân sự, vật liệu, nghiệm thu, khối lượng, bảo hành và xác nhận liên quan.

Rủi ro nếu làm sai hoặc bỏ qua

Liên danh có thể mất kiểm soát tiến độ, phát sinh tranh chấp chi phí nội bộ, thiếu nhân sự đúng cam kết hoặc khó xác định trách nhiệm khi chất lượng có vấn đề. Trong tình huống nghiêm trọng, sự thiếu thống nhất giữa hồ sơ dự thầu, hợp đồng và thực tế triển khai làm tăng rủi ro bị yêu cầu giải trình hoặc xử lý theo quy định và hợp đồng.

Tóm lại

Liên danh tốt không phải liên danh có nhiều tên. Đó là liên danh mà mỗi thành viên có phần việc thật, năng lực thật, người chịu trách nhiệm thật và hồ sơ chứng minh được việc đã làm. Đừng đợi đến lúc thanh toán hoặc xảy ra sự cố mới phân vai lại.

Nguồn kiểm chứng

https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=214821&orggroupid=2&pageid=27160

https://vbpl.vn/FileData/TW/Lists/vbpq/Attachments/180764/VanBanGoc_214.N%C4%90_compressed.pdf

🔎 Bạn đang tìm việc hoặc cần tuyển nhân sự ngành Xây dựng?
👉 Tìm việc – Đăng tuyển nhanh tại: https://vmcworks.com.vn/
💬 Cần hỗ trợ? Kết nối VMC Works: https://zalo.me/vmcworks

#VMCWorks #DocDauThauInfo #LienDanhNhaThau #DauThau #QuanLyHopDong #QuanLyDuAn