Thành viên liên danh chậm tiến độ: Được điều chuyển khối lượng, nhưng không thể làm bằng biên bản nội bộ

THÀNH VIÊN LIÊN DANH CHẬM TIẾN ĐỘ: ĐƯỢC ĐIỀU CHUYỂN KHỐI LƯỢNG, NHƯNG KHÔNG THỂ LÀM BẰNG BIÊN BẢN NỘI BỘ

Một thành viên liên danh không đáp ứng tiến độ không có nghĩa thành viên còn lại được tự động tiếp quản phần việc. Với dự án đầu tư công và dự án PPP, quy định hiện hành đã mở cơ chế điều chỉnh khối lượng giữa các thành viên, nhưng đặt quyết định ở bên giao thầu và yêu cầu kiểm tra lại năng lực, an toàn, chất lượng, hiệu quả cùng tiến độ.

Sự việc/tín hiệu đáng chú ý

Nghị định số 210/2026/NĐ-CP về hợp đồng xây dựng được ban hành ngày 15/6/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Điểm c khoản 2 Điều 23 quy định: đối với hợp đồng xây dựng thuộc dự án đầu tư công, dự án PPP, trường hợp điều chỉnh khối lượng, công việc giữa các thành viên trong liên danh nhà thầu mà không làm thay đổi giá hợp đồng xây dựng thì bên giao thầu quyết định trên cơ sở thỏa thuận, thống nhất của các thành viên liên danh và năng lực, kinh nghiệm của từng thành viên; đồng thời phải bảo đảm an toàn, chất lượng, hiệu quả, thời gian và tiến độ thực hiện hợp đồng.

Điều 4 của Nghị định cũng yêu cầu việc phân chia khối lượng, công việc trong thỏa thuận liên danh phải phù hợp với năng lực của từng thành viên. Điều 22 xác định sửa đổi hợp đồng có thể bao gồm điều chỉnh khối lượng, tiến độ, thời gian, phạm vi công việc, bảo đảm nghĩa vụ, bảo hiểm và các nội dung liên quan. Kiến nghị, đề xuất và yêu cầu trong quá trình quản lý hợp đồng phải được thể hiện bằng văn bản.

Đây là thông tin công khai từ văn bản của Chính phủ. Phần dưới đây là phân tích quản trị của VMC Works, không phải kết luận cho một hợp đồng hoặc một liên danh cụ thể.

Bản chất vấn đề: cứu tiến độ nhưng không được phá cấu trúc trách nhiệm

Trong thực tế, khi một thành viên liên danh thiếu nhân lực, thiết bị hoặc không giữ được đường găng, phản ứng thường thấy là họp nhanh rồi “chia lại việc” cho thành viên mạnh hơn. Về vận hành, phương án này có thể cần thiết. Về hợp đồng, một biên bản nội bộ giữa các nhà thầu chưa đủ để thay đổi phạm vi mà mỗi bên đã cam kết với chủ đầu tư.

Cần tách ba lớp hồ sơ. Lớp thứ nhất là thỏa thuận liên danh, xác định phạm vi và trách nhiệm của từng thành viên. Lớp thứ hai là hợp đồng xây dựng và các phụ lục, ràng buộc liên danh với bên giao thầu. Lớp thứ ba là kế hoạch thi công, nhân lực, thiết bị, chất lượng và thanh toán tại công trường. Chuyển khối lượng chỉ an toàn khi ba lớp này được cập nhật thống nhất.

Quy định mới không tạo ra quyền tự ý hoán đổi phần việc. Với dự án đầu tư công và PPP, các thành viên phải thống nhất; bên giao thầu phải đánh giá và ra quyết định; thành viên nhận thêm việc phải chứng minh đủ năng lực, kinh nghiệm và nguồn lực. Điều kiện “không làm thay đổi giá hợp đồng” cũng cần được kiểm tra trên tổng giá hợp đồng, cơ cấu thanh toán, thuế, bảo lãnh và trách nhiệm bảo hành, không chỉ nhìn vào một bảng chia tỷ lệ mới.

Đối với dự án sử dụng nguồn vốn khác, doanh nghiệp không nên máy móc áp dụng cơ chế dành riêng cho dự án đầu tư công và PPP. Căn cứ trực tiếp phải là hợp đồng đã ký, thỏa thuận liên danh và quy định pháp luật áp dụng cho hợp đồng đó. Nếu hồ sơ chưa quy định rõ, các bên cần thống nhất thủ tục sửa đổi bằng văn bản trước khi triển khai.

Tác động thực tế

Với chủ đầu tư và Ban QLDA, điều chuyển hợp lý có thể giữ đường găng nhưng đồng thời làm thay đổi đầu mối chất lượng, hồ sơ nghiệm thu, thanh toán và bảo hành. Nếu chỉ đạo bằng miệng, bên giao thầu có thể tạo ra khoảng trống trách nhiệm khi xảy ra lỗi hoặc tranh chấp.

Với nhà thầu liên danh, thành viên nhận thêm khối lượng sẽ gánh thêm dòng tiền, nhân lực, thiết bị và rủi ro chất lượng. Thành viên bị giảm khối lượng vẫn phải làm rõ trách nhiệm đối với phần đã thi công, vật tư đã mua, tạm ứng đã nhận và khiếm khuyết phát sinh. Không thể coi việc bàn giao mặt bằng thi công là đã chấm dứt mọi nghĩa vụ cũ.

Với TVGS và QS, thay đổi người thực hiện kéo theo việc rà lại biện pháp thi công, nhân sự chủ chốt, nguồn vật liệu, ITP, hồ sơ nghiệm thu, mã chi phí, khối lượng dở dang và căn cứ xác nhận thanh toán. Nếu hồ sơ không đổi nhưng thực tế đã đổi người làm, dữ liệu hiện trường và dữ liệu hợp đồng sẽ lệch nhau.

Điểm doanh nghiệp cần kiểm soát

• Xác định chính xác nguyên nhân chậm, phần việc cần chuyển và tác động đến đường găng; không điều chuyển toàn bộ theo cảm tính.

• Đối chiếu thỏa thuận liên danh, hợp đồng, phụ lục phân chia công việc, hồ sơ dự thầu và quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.

• Lập văn bản thống nhất của tất cả thành viên liên danh, nêu rõ khối lượng chuyển giao, mốc cắt trách nhiệm, giá trị, tiến độ và nghĩa vụ còn lại.

• Chứng minh năng lực thực tế của thành viên nhận thêm việc: nhân sự, thiết bị, tài chính, kinh nghiệm, hệ thống chất lượng và khả năng huy động.

• Trình bên giao thầu đánh giá, quyết định và hoàn tất văn bản sửa đổi hợp đồng hoặc phụ lục phù hợp trước khi thực hiện phần việc điều chỉnh.

• Chốt khối lượng dở dang tại thời điểm chuyển giao bằng đo đạc, biên bản hiện trường, hình ảnh, kết quả thí nghiệm và danh mục hồ sơ chất lượng.

• Rà lại bảo đảm thực hiện hợp đồng, bảo hiểm, bảo hành, tạm ứng, thu hồi tạm ứng, hóa đơn và cơ chế thanh toán cho từng thành viên.

• Cập nhật tiến độ chi tiết, đường găng, biện pháp thi công, nhân sự chủ chốt, nhà thầu phụ và ma trận trách nhiệm nghiệm thu.

• Kiểm tra ranh giới với hành vi chuyển nhượng thầu theo pháp luật đấu thầu; không dùng điều chuyển nội bộ để hợp thức hóa việc giao phần việc cho chủ thể không đáp ứng điều kiện.

Góc nhìn VMC Works

Liên danh được lập để cộng năng lực, không phải để che lấp điểm yếu của từng thành viên. Khi một thành viên chậm, mục tiêu quản trị không phải là “đẩy việc sang bên còn lại” càng sớm càng tốt, mà là tạo một quyết định có thể kiểm toán: vì sao phải chuyển, ai đủ sức nhận, trách nhiệm cũ chốt ở đâu và dự án được lợi gì.

Một phương án tốt phải đồng thời trả lời bốn câu hỏi: tiến độ có thực sự được cứu không; chất lượng có được kiểm soát không; giá hợp đồng và dòng tiền có minh bạch không; trách nhiệm sau bàn giao có truy được không. Thiếu một trong bốn, việc điều chuyển có thể chỉ chuyển rủi ro từ thành viên chậm sang toàn bộ liên danh và chủ đầu tư.

Rủi ro nếu làm sai hoặc bỏ qua

Khối lượng có thể bị từ chối nghiệm thu hoặc thanh toán do người thực hiện không khớp hồ sơ; trách nhiệm sửa lỗi và bảo hành bị tranh cãi; bảo lãnh và bảo hiểm không bao phủ đúng phạm vi; tiến độ tiếp tục trượt vì thành viên nhận thêm việc quá tải; hồ sơ bị đặt vấn đề về tính tuân thủ khi kiểm toán, thanh tra hoặc giải quyết tranh chấp. Nặng hơn, cách tổ chức thực hiện có thể phát sinh nghi vấn về chuyển nhượng thầu nếu bản chất không còn là điều chỉnh hợp đồng minh bạch.

Tóm lại

Có thể điều chỉnh khối lượng giữa các thành viên liên danh để xử lý chậm tiến độ, nhưng không thể chỉ bằng thỏa thuận nội bộ. Doanh nghiệp cần khóa đủ ba việc trước khi chuyển: văn bản thống nhất của liên danh, hồ sơ chứng minh năng lực của bên nhận và quyết định cùng thủ tục sửa đổi hợp đồng của bên giao thầu. Cứu tiến độ phải đi cùng khả năng truy trách nhiệm.

Nguồn kiểm chứng

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ – Nghị định số 210/2026/NĐ-CP: https://chinhphu.vn/?docid=218451&pageid=27160

Toàn văn Nghị định số 210/2026/NĐ-CP: https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/6/210-ndcp.signed.pdf

Công báo Chính phủ – Luật Xây dựng số 135/2025/QH15: https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/luat-so-135-2025-qh15-468695.htm

Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia: https://muasamcong.mpi.gov.vn/web/guest

Đấu Thầu Info – nguồn phát hiện tín hiệu/chủ đề: https://dauthau.asia/

🔎 Bạn đang tìm việc hoặc cần tuyển nhân sự ngành Xây dựng?

👉 Tìm việc – Đăng tuyển nhanh tại: https://vmcworks.com.vn/

💬 Cần hỗ trợ? Kết nối VMC Works: https://zalo.me/vmcworks

#VMCWorks #DocDauThauInfo #LienDanhNhaThau #HopDongXayDung #QuanLyTienDo #QuanLyDuAn #DauThau #QS #TVGS #BanQLDA