Ngày 16/7/2026, Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án và khởi tố 9 bị can liên quan đến các hành vi làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức và mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước.
Vụ việc xảy ra tại Công ty Cổ phần Xây dựng và Thí nghiệm công trình Miền Trung.
Theo thông tin từ cơ quan công an, bà Lê Thị Hồng, Giám đốc công ty, cùng ông Đào Xuân Trường, Phó Giám đốc, bị xác định đã chỉ đạo ông Trịnh Bá Quang, Trưởng phòng Thí nghiệm, và một số nhân viên lập khống hồ sơ thí nghiệm vật liệu xây dựng cho nhiều công trình, dự án trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
Đây không chỉ là một vụ án hình sự thông thường mà còn là lời cảnh báo đối với toàn bộ các chủ thể tham gia hoạt động đầu tư xây dựng, đặc biệt là Chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án, Tư vấn giám sát, Nhà thầu và các phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng.
- Hồ sơ đã được “vẽ” như thế nào?
Điểm đặc biệt nghiêm trọng của vụ việc là các đối tượng bị cáo buộc không tổ chức lấy mẫu vật liệu tại hiện trường và cũng không tiến hành các phép thử theo đúng quy trình kỹ thuật.
Tuy nhiên, hồ sơ vẫn được lập đầy đủ về mặt hình thức, bao gồm:
- Biên bản lấy mẫu.
- Phiếu kết quả thí nghiệm.
- Chữ ký xác nhận.
- Con dấu của đơn vị thí nghiệm.
Nhìn bằng mắt thường, bộ hồ sơ gần như hoàn chỉnh và rất khó phát hiện dấu hiệu bất thường.
Nhưng bản chất của hồ sơ lại không phản ánh quá trình lấy mẫu và thí nghiệm thực tế.
Đây chính là hành vi làm sai lệch hồ sơ quản lý chất lượng công trình.
- Các Phiếu thí nghiệm khống được sử dụng vào việc gì?
Theo thông tin được công bố, các Phiếu kết quả thí nghiệm sau đó được các nhà thầu đưa vào hồ sơ quản lý chất lượng của nhiều công trình.
Các tài liệu này được sử dụng để:
- Nghiệm thu khối lượng xây dựng.
- Hoàn thiện hồ sơ quản lý chất lượng.
- Thực hiện thủ tục thanh toán các hạng mục công trình.
Theo cơ quan điều tra, nhóm đối tượng đã lập khống hàng trăm Phiếu kết quả thí nghiệm cho nhiều công trình và dự án trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
Điều này không chỉ làm sai lệch hồ sơ chất lượng mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, tuổi thọ và an toàn của công trình nếu vật liệu thực tế không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
- Có đầy đủ dấu và chữ ký vẫn chưa chứng minh hồ sơ là thật
Đây có lẽ là bài học lớn nhất từ vụ việc.
Trong thời gian qua, nhiều người vẫn tranh luận về việc Phiếu kết quả thí nghiệm có bắt buộc phải đóng dấu LAS-XD hay không.
Tuy nhiên, vụ việc tại Thanh Hóa cho thấy vấn đề quan trọng nhất không nằm ở con dấu.
Một Phiếu kết quả có đầy đủ dấu pháp nhân, dấu nghiệp vụ và chữ ký vẫn có thể là hồ sơ khống nếu việc lấy mẫu và thí nghiệm chưa từng được thực hiện.
Ngược lại, giá trị của Phiếu kết quả được quyết định bởi tính trung thực của toàn bộ quá trình từ lấy mẫu, bảo quản mẫu, thực hiện phép thử đến phát hành kết quả.
- Chủ đầu tư và TVGS cần kiểm tra điều gì?
Khi kiểm tra hồ sơ, không nên chỉ đặt câu hỏi:
- Phiếu đã có dấu LAS-XD chưa?
- Đã có đủ chữ ký chưa?
- Đã đóng dấu đơn vị chưa?
Những câu hỏi quan trọng hơn là:
- Mẫu được lấy ở đâu?
- Ai trực tiếp lấy mẫu?
- Ai chứng kiến việc lấy mẫu?
- Thời gian lấy mẫu có phù hợp với nhật ký thi công không?
- Mẫu được bàn giao cho phòng thí nghiệm như thế nào?
- Phép thử có thực sự được thực hiện không?
- Thời gian phát hành Phiếu có phù hợp với thời gian thực hiện phép thử không?
Nếu không trả lời được các câu hỏi trên thì rất khó khẳng định Phiếu phản ánh đúng thực tế.
- Hồ sơ cần được kiểm tra chéo với hiện trường
Để hạn chế nguy cơ hợp thức hóa hồ sơ, Chủ đầu tư và Tư vấn giám sát cần đối chiếu Phiếu kết quả với toàn bộ hồ sơ hiện trường.
Ít nhất cần kiểm tra:
- Biên bản lấy mẫu.
- Nhật ký thi công.
- Nhật ký giám sát.
- Thời gian thi công và nghiệm thu.
- Lô vật liệu được lấy mẫu.
- Người lấy mẫu và người chứng kiến.
- Phiếu giao nhận mẫu.
- Sổ nhận mẫu của phòng thí nghiệm.
- Sổ theo dõi phép thử.
- Thời gian phát hành Phiếu.
- Hình ảnh lấy mẫu và niêm phong (nếu có yêu cầu).
Nếu ngày giờ, vị trí, mã mẫu hoặc người thực hiện không thống nhất thì cần yêu cầu giải trình trước khi nghiệm thu.
- Vụ án còn liên quan đến mua bán hóa đơn
Ngoài hành vi lập khống hồ sơ thí nghiệm, cơ quan điều tra còn xác định các đối tượng có hành vi mua bán trái phép hóa đơn nhằm hợp thức hóa chi phí đầu vào của doanh nghiệp.
Theo thông tin ban đầu, hoạt động này diễn ra trong khoảng thời gian từ tháng 9/2024 đến tháng 6/2025 thông qua các cá nhân trung gian và Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Việt Trí Dũng.
Trong số 9 bị can, có 5 người bị bắt tạm giam và 4 người bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú.
Hiện vụ án vẫn đang được tiếp tục điều tra, làm rõ.
- Bài học lớn nhất không nằm ở con dấu
Theo tôi, vụ việc này giúp cộng đồng xây dựng nhìn nhận lại cách kiểm soát hồ sơ chất lượng.
Điều đáng lo nhất không phải là Phiếu có thiếu dấu LAS-XD hay không.
Điều đáng lo là cả một bộ hồ sơ có thể được lập rất đầy đủ trong khi hoạt động lấy mẫu và thí nghiệm chưa từng diễn ra.
Muốn kiểm soát chất lượng công trình thì phải kiểm soát được quá trình.
Muốn kiểm soát được quá trình thì phải có bằng chứng về việc lấy mẫu, thực hiện phép thử và phát hành kết quả.
Đó mới là bản chất của quản lý chất lượng.
- Kiến nghị đối với các dự án đang triển khai
Từ vụ việc trên, tôi cho rằng các Chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và Tư vấn giám sát nên rà soát ngay quy trình kiểm soát hồ sơ thí nghiệm.
Cụ thể:
- Kiểm tra ngẫu nhiên Phiếu kết quả và đối chiếu với nhật ký hiện trường.
- Yêu cầu phòng thí nghiệm cung cấp sổ nhận mẫu và sổ theo dõi phép thử khi cần.
- Kiểm tra hiệu lực và phạm vi hoạt động của mã LAS-XD.
- Đối chiếu chữ ký của nhân viên thí nghiệm và cán bộ quản lý với hồ sơ phân công nhiệm vụ.
- Không nghiệm thu hoặc thanh toán khi không chứng minh được nguồn gốc mẫu và quá trình thực hiện phép thử.
- Tăng cường ghi nhận hình ảnh, biên bản và nhân chứng trong quá trình lấy mẫu tại hiện trường.
KẾT LUẬN
Vụ lập khống hàng trăm Phiếu kết quả thí nghiệm tại Thanh Hóa không đơn thuần là sai phạm về giấy tờ.
Các Phiếu này được đưa vào hồ sơ quản lý chất lượng để phục vụ nghiệm thu và thanh toán nhiều công trình. Điều đó cho thấy rủi ro lớn nhất không phải là thiếu một con dấu, mà là cả một quy trình kiểm soát chất lượng có thể bị vô hiệu nếu chỉ dựa vào hình thức của hồ sơ.
Đối với Chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và Tư vấn giám sát, đây là thời điểm cần chuyển từ tư duy “kiểm tra giấy tờ” sang “kiểm soát bản chất”. Chỉ khi kiểm soát được việc lấy mẫu, thực hiện phép thử và phát hành kết quả thì Phiếu thí nghiệm mới thực sự có giá trị trong quản lý chất lượng công trình và bảo đảm an toàn cho công trình cũng như trách nhiệm pháp lý của các bên tham gia.
Viết bình luận