Chủ đầu tư có được thuê tư vấn thực hiện thẩm định theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP?

Để làm rõ và giúp các bạn phân tích đúng bản chất pháp lý theo Nghị định số 217/2026/NĐ-CP và Luật Xây dựng 2025, tôi xin trình bày sự khác biệt và quy định cụ thể như sau:

1. Phân tích bản chất: Thẩm định vs. Thẩm tra

Dựa trên các nguồn tài liệu, hai khái niệm này được phân định rất rõ ràng về chủ thể và trách nhiệm:

• Thẩm định (Appraisal/Evaluation): Là việc người quyết định đầu tư hoặc chủ đầu tư (trong bước thiết kế bản vẽ thi công) thực hiện kiểm tra, đánh giá hồ sơ để đưa ra kết luận cuối cùng về việc phê duyệt hay không. Đây là trách nhiệm pháp lý không thể thuê người khác làm thay dưới tư cách chủ thể ban hành văn bản thẩm định.
• Thẩm tra (Vetting/Verification): Là hoạt động chuyên môn kỹ thuật do tổ chức tư vấn có đủ điều kiện năng lực thực hiện. Kết quả của việc thẩm tra là Báo cáo kết quả thẩm tra làm cơ sở kỹ thuật cho chủ đầu tư thực hiện việc thẩm định.

1. Căn cứ mục điều cụ thể

Để bạn nhớ rõ, dưới đây là các căn cứ pháp lý quan trọng nhất:

• Điều 29, Khoản 1 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15: Quy định rõ: “Chủ đầu tư thực hiện thẩm định, kiểm soát và phê duyệt thiết kế xây dựng triển khai sau khi dự án được phê duyệt”. Điều này xác định chủ thể thực hiện thẩm định là Chủ đầu tư.
• Điều 29, Khoản 3 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15: Quy định: “Công trình xây dựng… phải được thẩm tra thiết kế xây dựng làm cơ sở cho việc thẩm định hoặc kiểm soát thiết kế của chủ đầu tư”. Đây chính là căn cứ để chủ đầu tư thuê tư vấn.
• Điều 41, Khoản 1 Nghị định số 217/2026/NĐ-CP: Tương tự, điều này khẳng định: “Chủ đầu tư tự thực hiện thẩm định đối với bước thiết kế xây dựng được triển khai ngay trước khi lựa chọn nhà thầu thi công xây dựng…”.

1. Phân tích cụ thể trường hợp thuê tư vấn

Dù Nghị định 217 yêu cầu Chủ đầu tư “tự thực hiện thẩm định”, nhưng không có nghĩa là chủ đầu tư tự mình làm hết mọi việc kỹ thuật. Quy trình được hiểu chính xác như sau:

1. Chủ đầu tư thuê tư vấn: Chủ đầu tư lựa chọn đơn vị tư vấn độc lập để thực hiện nhiệm vụ thẩm tra (theo quy định tại Khoản 4 Điều 41 Nghị định 217).
2. Tư vấn thực hiện: Đơn vị tư vấn kiểm tra các giải pháp kỹ thuật, tính toán kết cấu, an toàn… và phát hành Báo cáo kết quả thẩm tra.
3. Chủ đầu tư thẩm định: Trên cơ sở báo cáo thẩm tra đó, chủ đầu tư rà soát lại sự phù hợp với nhiệm vụ thiết kế, hợp đồng và các quy định khác để ban hành Văn bản thẩm định hoặc Quyết định phê duyệt hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công.

Kết luận:

Không thể thuê một đơn vị tư vấn để họ thay mặt bạn ký văn bản thẩm định, vì đó là quyền và trách nhiệm của Chủ đầu tư được quy định tại Điều 41 Nghị định 217. Tuy nhiên, bạn được quyền (và trong nhiều trường hợp là bắt buộc) thuê tư vấn thẩm tra để làm “cánh tay nối dài” về chuyên môn, cung cấp số liệu kỹ thuật tin cậy để bạn hoàn thành thủ tục thẩm định của mình.