Thiết kế ra nhưng thực tế không thi công được thì trách nhiệm thuộc về tư vấn thiết kế hay nhà thầu thi công?
Pháp luật hiện hành đã quy định khá rõ vấn đề này.
ĐIỂM 1 – Thiết kế bản vẽ thi công phải đủ điều kiện để triển khai thi công
Khoản 14 Điều 3 Luật Xây dựng 2025 xác định thiết kế bản vẽ thi công phải thể hiện đầy đủ thông số kỹ thuật, vật liệu sử dụng, chi tiết cấu tạo phù hợp quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và bảo đảm đủ điều kiện để triển khai thi công.
Điều 23 Nghị định 217/2026/NĐ-CP tiếp tục quy định thiết kế phải thể hiện đầy đủ các giải pháp, kích thước chi tiết, thông số kỹ thuật, vật liệu và chi tiết cấu tạo, bảo đảm đủ điều kiện triển khai thi công.
ĐIỂM 2 – Chỉ dẫn kỹ thuật là bộ phận không tách rời của hồ sơ thiết kế
Theo Điều 24 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, chỉ dẫn kỹ thuật quy định các yêu cầu về vật liệu, sản phẩm, thiết bị và các công tác thi công, giám sát, nghiệm thu.
Chỉ dẫn kỹ thuật là tài liệu không tách rời của hồ sơ thiết kế và chỉ dẫn kỹ thuật được phê duyệt là thành phần của HSMT thi công xây dựng.
Như vậy, nhà thầu phải có đủ thông tin cần thiết từ hồ sơ thiết kế và chỉ dẫn kỹ thuật để nghiên cứu phương án thi công và lập giá dự thầu.
ĐIỂM 3 – Không đồng nhất “thiết kế đủ để thi công” với “tư vấn thiết kế phải lập biện pháp thi công cho nhà thầu”
Đây là điểm cần phân biệt.
Tư vấn thiết kế chịu trách nhiệm về giải pháp thiết kế và hồ sơ phải đủ điều kiện triển khai thi công.
Nhà thầu thi công chịu trách nhiệm tổ chức thi công và lập biện pháp thi công thuộc trách nhiệm của mình theo hồ sơ thiết kế, hợp đồng và điều kiện thực tế.
Vì vậy, không thể yêu cầu nhà thầu tự thay đổi giải pháp thiết kế chỉ vì thiết kế ban đầu không khả thi.
ĐIỂM 4 – Tư vấn thiết kế không hết trách nhiệm sau khi thiết kế được phê duyệt
Khoản 1 Điều 25 Nghị định 217/2026/NĐ-CP quy định nhà thầu tư vấn thiết kế chịu trách nhiệm về chất lượng thiết kế do mình thực hiện.
Việc thiết kế đã được thẩm tra, thẩm định hoặc phê duyệt không thay thế và không làm giảm trách nhiệm của nhà thầu tư vấn thiết kế.
Do đó, nếu sai sót thuộc hồ sơ thiết kế thì không thể lấy lý do “thiết kế đã được phê duyệt” để chuyển toàn bộ trách nhiệm sang nhà thầu thi công.
ĐIỂM 5 – Nhà thầu phát hiện thiết kế bất hợp lý thì không được tự ý sửa thiết kế
Khi phát hiện bản vẽ có xung đột, thiếu chi tiết hoặc giải pháp không thể triển khai ngoài hiện trường, nhà thầu cần báo cáo Chủ đầu tư, Tư vấn giám sát để yêu cầu Tư vấn thiết kế kiểm tra, giải trình và xử lý.
Nếu cần thay đổi giải pháp thiết kế thì phải thực hiện theo trình tự điều chỉnh thiết kế và thẩm quyền chấp thuận tương ứng.
KẾT LUẬN
Có 3 trách nhiệm cần tách rõ:
TƯ VẤN THIẾT KẾ → phải tạo ra hồ sơ thiết kế bảo đảm đủ điều kiện triển khai thi công.
NHÀ THẦU THI CÔNG → căn cứ thiết kế để lập biện pháp và tổ chức thi công; phát hiện bất hợp lý phải báo cáo, không tự ý sửa thiết kế.
CHỦ ĐẦU TƯ → tổ chức xử lý, điều chỉnh thiết kế khi cần thiết và kiểm soát trách nhiệm của các bên.
Vì vậy, câu nói “bản vẽ chỉ là thiết kế, còn thi công được hay không là việc của nhà thầu” là cách hiểu không đầy đủ.
Pháp luật yêu cầu ngay từ bản chất của THIẾT KẾ BẢN VẼ THI CÔNG là phải bảo đảm ĐỦ ĐIỀU KIỆN ĐỂ TRIỂN KHAI THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH.
#ThietKeXayDung #BanVeThiCong #TuVanThietKe #ThiCongXayDung #QuanLyChatLuong #QuanLyDuAn #KySuXayDung #TuyenDungXayDung #VMCWorks
Viết bình luận