QUY TRÌNH 49 – NGHIỆM THU XỬ LÝ MẠCH NGỪNG THI CÔNG BÊ TÔNG CỘT, VÁCH, DẦM, SÀN
Mạch ngừng thi công là vị trí tiếp giáp giữa hai đợt đổ bê tông. Nếu đặt sai vị trí, không xử lý bề mặt hoặc đổ tiếp khi bề mặt còn bẩn/yếu, liên kết giữa hai lớp sẽ kém, dễ rỗ, thấm nước và nứt theo mạch. Không được xem mạch ngừng là “đường ngắt ca đổ” đơn thuần; đây là một chi tiết kết cấu phải được thiết kế, kiểm tra và nghiệm thu trước khi đổ tiếp.
1. Mục đích và phạm vi
• Kiểm soát vị trí, phương án xử lý và chất lượng mạch ngừng của kết cấu bê tông cột, vách, dầm, sàn, tường, móng và các cấu kiện khác có chia đợt đổ.
• Bảo đảm bề mặt bê tông cũ đủ nhám, sạch, chắc; cốt thép, waterstop và chi tiết chôn sẵn không bị ảnh hưởng trước khi đổ lớp bê tông mới.
• Áp dụng cho mạch ngừng có chủ đích theo biện pháp và mạch ngừng phát sinh do sự cố/gián đoạn. Với mạch ngừng phát sinh, chỉ được xử lý sau khi có đánh giá và chấp thuận theo quy định dự án.
2. Căn cứ kiểm soát
• Bản vẽ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật, biện pháp thi công, sơ đồ chia đợt đổ, chi tiết waterstop/chất kết nối và phương án xử lý mạch ngừng được phê duyệt.
• TCVN 4453:1995 về thi công và nghiệm thu kết cấu bê tông, bê tông cốt thép toàn khối; các tiêu chuẩn vật liệu chống thấm, vật liệu liên kết và quy định thí nghiệm được hồ sơ dự án viện dẫn.
• Vị trí mạch ngừng, bề mặt xử lý, yêu cầu làm nhám, vật liệu liên kết, thời gian xử lý và điều kiện đổ tiếp phải theo thiết kế/chỉ dẫn kỹ thuật. Khi có khác nhau, áp dụng yêu cầu nghiêm ngặt hơn sau khi được xác nhận.
3. Nguyên tắc bố trí mạch ngừng
• Chỉ đặt mạch ngừng tại vị trí đã thể hiện trong bản vẽ hoặc biện pháp được chấp thuận; không tự chọn vị trí thuận tiện cho thi công.
• Tránh đặt mạch ngừng tại vùng nội lực bất lợi, vùng yêu cầu chống thấm cao hoặc vị trí tập trung ứng suất nếu thiết kế không cho phép.
• Hình dạng, phương mạch ngừng, chiều cao dừng đổ và chi tiết liên kết phải rõ ràng trên bản vẽ/biện pháp. Với cấu kiện kín nước, waterstop phải đúng loại, đúng vị trí và được cố định chống xê dịch.
• Khi có nguy cơ gián đoạn bê tông vượt thời gian cho phép của cấp phối, chỉ huy thi công phải quyết định vị trí dừng theo phương án đã phê duyệt và lập nhật ký ngay tại hiện trường.
4. Điều kiện chuẩn bị trước khi xử lý
• Bê tông đợt trước phải đủ ổn định để xử lý bề mặt mà không làm sứt, nứt hoặc ảnh hưởng cốt thép/chi tiết chôn sẵn.
• Khoanh rõ phạm vi mạch ngừng, kiểm tra cao độ dừng đổ, hình dạng mạch, thép chờ, thép nối, waterstop, cổ ống và các vị trí cần gia cường.
• Bố trí biện pháp thu gom bùn, nước rửa và phế thải sau đục nhám; không để chất bẩn chảy vào khu vực đã hoàn thiện hoặc làm ô nhiễm thép chờ.
• Kiểm tra an toàn điện, thiết bị đục, máy phun nước/khí, sàn thao tác và biện pháp che chắn. Không xử lý bằng thiết bị gây rung chấn làm ảnh hưởng kết cấu non hoặc cấu kiện lân cận.
5. Trình tự xử lý bề mặt mạch ngừng
• Bước 1 – Loại bỏ lớp bê tông yếu, hồ xi măng, vữa bề mặt, tạp chất và phần không đặc chắc. Không giữ lại lớp bề mặt nhẵn, bám bẩn hoặc bị tách nước.
• Bước 2 – Làm nhám bề mặt theo đúng chỉ dẫn kỹ thuật. Việc đục nhám phải tạo nền liên kết chắc, không làm đứt cốt thép, không phá cạnh cấu kiện và không tạo hốc sâu tùy tiện.
• Bước 3 – Vệ sinh 100% bề mặt bằng phương pháp phù hợp: quét, hút, rửa, thổi khí sạch hoặc kết hợp. Sau vệ sinh không còn bụi, bùn, dầu mỡ, mảnh bê tông rời và nước đọng.
• Bước 4 – Làm ẩm hoặc xử lý bề mặt theo đúng hệ vật liệu liên kết. Nếu dùng hồ dầu, vữa liên kết, chất kết nối epoxy/polymer hoặc vật liệu chuyên dụng, phải đúng chủng loại và thời gian thi công của nhà sản xuất.
• Bước 5 – Mời kiểm tra mạch ngừng trước khi đổ tiếp. Không phủ lớp bê tông mới để che bề mặt chưa được chấp thuận.
6. Kiểm tra waterstop và chi tiết chống thấm
• Khi thiết kế yêu cầu waterstop, kiểm tra 100% tuyến waterstop có thể quan sát: chủng loại, kích thước, vị trí, phương lắp, mối nối, độ liên tục và biện pháp cố định.
• Mối nối waterstop phải đúng quy trình của loại vật liệu; không nối chắp tạm bằng dây buộc, băng keo không tương thích hoặc để khe hở tại góc/đầu nối.
• Waterstop không được gấp nếp, xoắn, thủng, xê dịch khỏi tim mạch hoặc bị bê tông đợt trước bám che mất phần làm việc. Bất kỳ hư hại nào phải sửa/thay theo phương án được duyệt trước khi đổ tiếp.
• Kiểm tra tương quan giữa waterstop, thép, ty ren, ống xuyên và ván khuôn; không để chi tiết này cản trở việc đầm làm rỗ tại mạch.
7. Điều kiện đổ bê tông tiếp theo
• Mạch ngừng đã được nghiệm thu đạt; ván khuôn, cốt thép và chi tiết chôn sẵn sau xử lý vẫn đúng vị trí và được nghiệm thu theo quy trình liên quan.
• Bề mặt đã ở trạng thái ẩm hoặc khô theo đúng yêu cầu vật liệu liên kết; tuyệt đối không có nước đọng, bùn, bụi hoặc dầu khuôn tại mặt tiếp giáp.
• Bê tông mới phải có tính công tác phù hợp để điền đầy vùng mạch và thép dày; không tự tăng nước. Bố trí người theo dõi riêng vùng mạch trong khi đổ và đầm.
• Đổ liên tục, đầm kỹ nhưng không làm xê dịch waterstop/cốt thép hay phá vỡ lớp liên kết. Không dùng đầm để kéo bê tông đi ngang qua vùng mạch.
8. Kiểm tra định lượng và HOLD
• Kiểm tra 100% chiều dài/diện tích mạch ngừng trước đổ tiếp; vị trí, cao độ và phạm vi mạch phải đối chiếu với bản vẽ/biện pháp.
• Vật liệu liên kết dùng theo định mức, tỷ lệ pha trộn, thời gian sống và thời gian chờ do nhà sản xuất/chỉ dẫn kỹ thuật quy định. Không dùng vật liệu đã quá thời gian sử dụng sau khi pha.
• Các chỉ tiêu chiều rộng, chiều cao, vị trí waterstop, độ nhám hoặc dung sai hình học chỉ được chấp nhận theo thiết kế và tiêu chuẩn áp dụng; không tự đặt dung sai tại hiện trường.
• HOLD bắt buộc: mạch chưa đục nhám/sạch đạt, waterstop chưa đúng, chưa có ảnh kiểm tra hoặc chưa có biên bản chấp thuận thì không được đổ tiếp.
9. Tình huống mạch ngừng phát sinh
• Khi thiết bị hỏng, mất điện, mưa lớn, trạm trộn gián đoạn hoặc khuôn có sự cố, phải dừng đổ có kiểm soát, ghi nhận thời điểm, cao độ bê tông và nguyên nhân.
• Không “đổ đè” khi bê tông lớp trước đã mất tính công tác hoặc bắt đầu ninh kết. Chỉ huy phải báo tư vấn giám sát/chủ đầu tư theo quy định dự án để xác định phương án xử lý.
• Phương án xử lý phải nêu rõ vị trí mạch, biện pháp đục – vệ sinh – liên kết, yêu cầu waterstop/gia cường nếu có, thời điểm đổ tiếp và cách nghiệm thu lại.
10. Hồ sơ nghiệm thu
• Phiếu yêu cầu nghiệm thu, biên bản nghiệm thu mạch ngừng, nhật ký thời gian dừng/đổ tiếp và checklist kiểm tra.
• Bản vẽ/biện pháp đã phê duyệt, hồ sơ vật liệu liên kết-waterstop, ảnh trước/sau xử lý và ảnh chi tiết các mối nối/điểm giao cắt.
• Biên bản xử lý sự cố nếu có, phiếu giao bê tông/lấy mẫu của đợt đổ tiếp và biên bản nghiệm thu kết cấu liên quan.
11. Kết luận kiểm soát
• Mạch ngừng đạt là mạch đúng vị trí, bề mặt cũ chắc – nhám – sạch, chi tiết chống thấm đúng thiết kế và được kiểm tra trước khi đổ lớp mới.
• Không xử lý qua loa để chạy tiến độ. Mạch ngừng lỗi là một trong các nguyên nhân khó sửa nhất khi công trình bị thấm hoặc nứt theo đường tiếp giáp.
🔎 Bạn đang tìm việc hoặc cần tuyển nhân sự ngành Xây dựng?
👉 Tìm việc – Đăng tuyển nhanh tại: https://vmcworks.com.vn/
💬 Cần hỗ trợ? Kết nối VMC Works: https://zalo.me/vmcworks
#VMCWorks #QuyTrinhThiCong #NghiemThuXayDung #MachNgungBeTong #XuLyMachNgung #Waterstop #QuanLyChatLuong
Viết bình luận