QUY TRÌNH 50 – NGHIỆM THU CỐT THÉP CẦU THANG BÊ TÔNG CỐT THÉP TRƯỚC KHI ĐỔ BÊ TÔNG
Cầu thang thường có kích thước không lớn nhưng là vị trí dễ sai: thép chịu lực bị đảo chiều, thép neo vào chiếu nghỉ không đủ theo bản vẽ, bậc không đúng cao độ, lớp bảo vệ không được giữ ổn định hoặc ống chờ đi qua làm dịch chuyển thép. Khi đã đổ bê tông, phần lớn sai sót chỉ có thể xử lý bằng đục sửa, ảnh hưởng thẩm mỹ, kết cấu và tiến độ. Vì vậy, chỉ mời nghiệm thu khi cốt thép, ván khuôn và các chi tiết chờ đã được kiểm tra đồng bộ.
1. Căn cứ kiểm tra
• Hồ sơ thiết kế, bản vẽ triển khai thi công/shop drawing, chỉ dẫn kỹ thuật và biện pháp thi công đã được phê duyệt.
• TCVN 4453:1995 về thi công và nghiệm thu kết cấu bê tông, bê tông cốt thép toàn khối; TCVN 5574:2018 về thiết kế kết cấu bê tông và bê tông cốt thép. VSQI ghi hai tiêu chuẩn này còn hiệu lực khi tra cứu 14/10/2026. TCVN 5574 là căn cứ thiết kế, không thay quy trình kiểm tra thi công.
• Mọi trị số về đường kính, bước thép, chiều dài neo/nối, lớp bê tông bảo vệ, kích thước bậc và dung sai phải lấy theo hồ sơ thiết kế được duyệt. Không thay thế bằng một con số kinh nghiệm chung.
2. Điều kiện trước khi mời nghiệm thu
• Bản vẽ đúng phiên bản; các thay đổi thiết kế đã hoàn thành thủ tục cần thiết; RFI/chỉ dẫn được xử lý đúng thẩm quyền và thể hiện vào hồ sơ thi công. RFI trả lời không tự thay phê duyệt điều chỉnh thiết kế.
• Có CO/CQ, chứng chỉ chất lượng và hồ sơ thí nghiệm thép theo kế hoạch kiểm soát vật liệu của dự án; thép được nhận diện rõ chủng loại, đường kính và lô hàng.
• Ván khuôn bản thang, chiếu nghỉ, dầm thang đã ổn định; tim trục, cao độ đầu–cuối thang, cao độ chiếu nghỉ và hình học bậc đã được kiểm tra trước khi buộc thép hoàn thiện.
• Bề mặt cốp pha sạch; không đọng nước, mùn, đầu dây buộc, gỗ vụn hoặc vật liệu có thể làm rỗ bê tông.
3. Kiểm tra cốt thép chủ bản thang
• Đối chiếu đường kính, số thanh, khoảng cách, chiều dài và chiều đặt thép với bản vẽ. Xác định phương chịu lực và thép phân bố theo sơ đồ thiết kế cụ thể; không mặc định mọi cầu thang đều chịu lực theo phương dốc. Cầu thang bản, dầm, công xôn và các sơ đồ khác có cấu tạo khác nhau.
• Kiểm tra thép tại đầu bản thang, tại chiếu nghỉ và tại vị trí liên kết với dầm/tường/vách. Neo, uốn móc và nối thép phải đúng chi tiết thiết kế; không cắt ngắn hoặc dịch chuyển vì vướng cốp pha.
• Nếu thiết kế có thép mũ, thép tăng cường tại gối, thép chống nứt, thép viền lỗ mở hoặc thép tại vị trí đổi hướng, phải kiểm tra từng cấu tạo trước khi cho phép đổ.
• Mối nối chỉ bố trí tại vị trí và theo tỷ lệ được thiết kế/chỉ dẫn kỹ thuật chấp thuận. Không tập trung nhiều mối nối trong một tiết diện hoặc tự thay đổi vị trí nối khi chưa có ý kiến của thiết kế.
4. Kiểm tra hình học cầu thang và liên kết với ván khuôn
• Đối chiếu số bậc, chiều cao bậc, mặt bậc, bản thang, chiếu nghỉ, chiều dày bản và cao độ đầu–cuối theo bản vẽ. Kiểm tra phải thực hiện theo mốc trắc đạc/biện pháp đã phê duyệt, không chỉ đo tương đối từng bậc.
• Thép phải được cố định chắc chắn để không xê dịch khi công nhân đi lại, đặt ống bơm hoặc đầm bê tông. Dây buộc, thanh kê và giải pháp gia cường tạm không được làm thay đổi lớp bảo vệ hoặc cản trở bê tông điền đầy.
• Con kê đúng loại, đủ số lượng, bố trí ổn định theo bề mặt cốp pha. Lớp bảo vệ phải theo bản vẽ; không dùng gạch vỡ, gỗ vụn hoặc vật liệu không được chấp thuận làm con kê.
5. Chi tiết chờ và phối hợp MEP – hoàn thiện
• Rà soát thép chờ lan can, tay vịn, tường xây, vách ngăn, dầm biên hoặc cấu kiện liên quan. Vị trí chờ phải có tọa độ/cao độ rõ ràng để không phải khoan cấy, đục phá sau này.
• Kiểm tra ống luồn, hộp kỹ thuật, bulông chờ hoặc chi tiết chờ chỉ khi đã có bản vẽ được phê duyệt. Không tự cắt thép chủ để đặt ống; mọi xung đột phải báo thiết kế/chủ trì kỹ thuật xử lý.
• Thống nhất với đội hoàn thiện về cốt hoàn thiện mặt bậc, mép mũi bậc, đá/granite/gạch hoặc lớp phủ dự kiến để tránh sai cao độ sau khi hoàn thiện.
6. Các lỗi phải yêu cầu khắc phục trước khi đổ
• Sai chủng loại, thiếu thanh, sai chiều đặt thép chủ hoặc bỏ sót thép tăng cường.
• Thép neo/nối không theo bản vẽ; thép chờ không có định vị; thép bị dính bùn, dầu mỡ, vữa cứng hoặc rỉ ảnh hưởng chất lượng bề mặt.
• Không có con kê, con kê không ổn định, thép chạm cốp pha hoặc lộ quá gần bề mặt.
• Cốp pha hở, thiếu chống đỡ, sai cao độ/hình học bậc; trong cốp pha còn rác hoặc nước đọng.
• Tự ý cắt thép để đặt ống, thay đổi cấu tạo hoặc xử lý xung đột mà chưa có phê duyệt.
6A. Kiểm tra định lượng và giới hạn chấp nhận
• Mỗi điểm đo ghi tầng/vế/chiếu nghỉ, ký hiệu thanh, giá trị thiết kế, thực đo, đơn vị, sai lệch và căn cứ giới hạn. Tách số lượng, bước thanh, neo/nối, lớp bảo vệ và cao độ; không ghi chung “đạt theo bản vẽ”.
• Chiều dài neo/nối theo tính toán và chi tiết được duyệt, không áp chung 30d hoặc 40d. Ví dụ GIẢ ĐỊNH bản vẽ yêu cầu thanh D16 nối 40d: chiều dài cần là 640 mm; đo 600 mm là thiếu 40 mm theo yêu cầu đó. Không dùng ví dụ để thay thiết kế cầu thang khác.
• Theo Bảng 9 TCVN 4453:1995, sai số khoảng cách giữa thanh chịu lực đặt riêng biệt của bản là 20 mm; với dầm là 10 mm. Chỉ dùng khi đúng phân loại và tiêu chí áp dụng; yêu cầu chặt hơn trong hồ sơ phải được kiểm đồng thời. Không áp 20 mm sang chiều dài neo/nối hoặc số lượng thanh.
• Bảng 9 nêu sai lệch cục bộ lớp bảo vệ của bản dày trên 100 mm là 5 mm; kiểm đồng thời mục 4.6.3 và yêu cầu thiết kế. Chiều dày bản thang đo theo tiết diện thiết kế, không lấy chiều cao bậc để phân loại. Không dùng mức 5 mm cho mọi bản thang.
• Ví dụ GIẢ ĐỊNH bước thép bản 150 mm: đo 172 mm có sai lệch +22 mm, cần sửa nếu giới hạn 20 mm nói trên áp dụng và không có yêu cầu chặt hơn. Một điểm đúng bước không chứng minh cả vế đạt; vẫn phải kiểm đủ thanh, neo và vị trí.
• Lớp bảo vệ đo tới bề mặt thép ngoài cùng theo chi tiết, trên mặt đáy nghiêng đo đúng phương của chiều dày bảo vệ. Kiểm trực tiếp vị trí đã kê; chiều cao con kê không đủ chứng minh thép còn đúng vị trí sau đi lại.
• Hình học: ví dụ GIẢ ĐỊNH chênh cốt hoàn thiện hai đầu 3.000 mm và có 20 khoảng nâng bằng nhau thì mỗi khoảng là 150 mm. Đây là phép kiểm số liệu thiết kế, không quy định mọi thang 20 bậc; phải phân biệt khoảng nâng, mặt bậc và lớp hoàn thiện đầu/cuối.
• Thiết bị đo, tần suất và điểm kiểm theo kế hoạch được duyệt. Với cấu tạo không rõ hoặc thiếu dung sai, yêu cầu làm rõ trước nghiệm thu, không tự đặt ±5 mm chung.
7. Hồ sơ nghiệm thu và điều kiện cho phép đổ bê tông
• Checklist nghiệm thu cốt thép – ván khuôn cầu thang; biên bản nghiệm thu công việc; nhật ký; bản vẽ thi công đã duyệt; hồ sơ vật liệu/thí nghiệm; ảnh hiện trường có nhận diện vị trí.
• Chỉ cho phép đổ bê tông khi các tồn tại đã được đóng, TVGS/đại diện có thẩm quyền xác nhận theo quy trình dự án và kế hoạch đổ bê tông đã sẵn sàng.
Ghi nhớ: cầu thang tốt không bắt đầu từ khi bê tông đã đông; nó bắt đầu ở bước kiểm tra đúng thép, đúng cao độ, đúng liên kết và đúng chi tiết chờ trước khi xe bê tông vào công trường.
Nguồn đối chiếu
• VSQI – TCVN 4453:1995: https://tieuchuan.vsqi.gov.vn/tieuchuan/view?sohieu=TCVN+4453%3A1995
• VSQI – TCVN 5574:2018: https://tieuchuan.vsqi.gov.vn/tieuchuan/view?sohieu=TCVN+5574%3A2018
🔎 Bạn đang tìm việc hoặc cần tuyển nhân sự ngành Xây dựng?
👉 Tìm việc – Đăng tuyển nhanh tại: https://vmcworks.com.vn/
💬 Cần hỗ trợ? Kết nối VMC Works: https://zalo.me/vmcworks
Viết bình luận